Wednesday, December 28, 2016

STORIES OF PANCHATANTRA IN SIMPLE TELUGU POEMS - TELUGU WITH ENGLISH TRANSLATION



PART 6 

(ONLY TELUGU)


For more than two and a half millennia, the Panchatantra tales have regaled children and adults alike with a moral at the end of every story. Some believe that they are as old as the Rig Veda. There is also another story about these fables. According to it, these are stories Shiva told his consort Parvati. The present series is based on the Sanskrit original.
A king, worried that his three sons are without the wisdom to live in a world of wile and guile, asks a learned man calledVishnu Sharman to teach them the ways of the world.

Since his wards are dimwits, Vishnu Sharman decides to pass on wisdom to them in the form of stories. In these stories, he makes animals speak like human beings. Panchatantra is a collection of attractively told stories about the five ways that help the human being succeed in life. Pancha means five and tantra means ways or strategies or principles. Addressed to the king's children, the stories are primarily about statecraft and are popular throughout the world

                                                                                                                               
             

विद्वत्त्वं  नृपत्वं  नैव तुल्यं कदाचन  



स्वदेशे पूज्यते राजा विद्वान् सर्वत्र पूज्यते  


Scholar and king are never comparable. King is 



worshipped in his country, but scholar is worshipped 



everywhere. 







మిత్ర లాభ గాధ ముగిసిన పిదపను
మిత్ర భేద కధను మొదలిడగను
విష్ను శర్మ యాన విష్నువు యాశీస్సు
తెలుగు తల్లి యొక్క దీవ నొండు ! 1



తాత్పర్యము



మిత్ర లాభము యనెడి కధ ముగిసిన పిదప, మిత్ర భేదము యనెడి కధను సుళువైన తెలుగు పద్యములుగా వ్రాయుటకు శ్రీ మహావిష్ణువు యాశీస్సు మరియు శ్రీ విష్ణు శర్మ యానతి యయినది..

EnglishAfter completion of the part containing the story of "Gaining of Friends" Lord Vishnu blessed and the author "Panchatantra" Sree Vishnu Sarma ordered that I proceed to translate the next part "Losing of Friends" in simple Telugu Poetry form.




మృగము రాజు వద్ద మంత్రు లిర్వురు వారు

కరట కుండు దమన కుండు యంచు
వారి నడుమ సాగు వాదమె యీ గాధ
విష్ణు శర్మ చెప్పె శిష్యు లకును!  2



తాత్పర్యము



కరటకుడు, దమనకుడు అనే ఇరువురు మంత్రులు మృగరాజు వద్ద మంత్రులుగా కొలువుండిరి. వారిరువురి నడుమ సాగే సంభాషణల సారాంశమే ఈ "మిత్ర భేద" మనెడి కధ యని విష్ణుశర్మ శిష్యులకు కధ చెప్ప సాగెను.



English: In the Court of the King of the Jungle two  Ministers by names Karataka and Damanaka were serving. The gist of the conversations that took place between the two is the story called "Mitra Bhedamu" (Loss of Friends). Thus saying, the Guru Vishnu Sarma started narrating the story.

వర్ధ మాను డనెడు వ్యాపారి యొకడు 
దక్షి ణాది భరత దేశ వాసి
యొక్క దినము నాత యిటులయా లోచించె
ధనము మీదె నడచు ధాత్రి యెల్ల! 3



తాత్పర్యము



వర్ధమానుడనే ఒక దక్షిణ భారత దేశ వణిజుడు ఒక రోజు ఈ విధముగా యాలోచించెను. "ధరణి పైన ప్రతి పనీ ధనము మీదే నడచును కదా! అందు చేతనే ధనమూల మిదం జగత్ అన్నారు పెద్దలు."  



English:  



A merchant from the South of India, by name Vardhamana started thinking thus. 'The whole world moves on money. Money, it is said, the center of the universe, they say.' 

ధనము యెంత యున్న ఘనమగు కీరితి 
కాసు బలము మిన్న కండ కంటె 
మిత్రు లగుదు రపుడు శత్రువులు నిజము
కాణి లేని వాడు గూని సమము! 4



తాత్పర్యము



ధనము ఎంత ఎక్కువగా యున్నచో కీర్తి యంత యినుమడించును. కండ బలము కంటె కూడ కాసు బలము మిన్న. ధనము యున్నపుడు శత్రువులు కూడా మితృ లగుట నిక్కము. కాణి చేతిలో లేని వాడు గూని వానితో సమానము.



English:



The more wealth one possesses the more his honor multiples. Power of wealth is superior than the power of one's muscles. When one possesses more wealth, even the enemies turn close friends. A poor man is equivalent to the physically handicapped.


వాసి వాడ దెపుడు ముసలితనము రాదు 
ఆరు విధము లుండు యాస్తి పడయ
వణిజ వృత్తి మించి వాసి గలది లేదు
ధర్మ మిదియె యంచు దలచె నతడు!  5



తాత్పర్యము



ధనము మిగుల యున్న మన శరీరములో కాంతి తగ్గదు,వృద్ధాప్యము ఎన్నటికి రాదు. డబ్బు సంపాదించే మార్గములు ఆరు. కాని వ్యాపారమును మించిన వృత్తి మరొకటి కానము. ఇదియే నా విద్యుక్త ధర్మము యని తలపోసెను. 



English:  If we possess wealth our body glows forever. Old age does not touch us. There are six ways of earning money. But, of all, business is the best profession. This is my moral duty, so thought the merchant, Vardhmana.



మంచి రోజు చూసి మధుర పయనమయ్యె
జమ కూర్చె యొకచొ సరకు లన్ని
విపణి వెదుక బోయె వాణిజ్యము కొరకు
సరకు లమ్మ గాను తరలి పోయె! 6



తాత్పర్యము  

ధర్మ శాస్త్ర రీత్యా ఒక మంచి రోజు చూసి వర్ధమానుడు తాను యమ్మ దలచిన సరకులన్ని యొకచో సమ కూర్చి, ఆ సరకులు ఎక్కడ విరివిగా యమ్ముడు పోవునో యట్టి యంగడిని వెదుక మధురా పట్టణమునకు పయన మయ్యెను.



English:



Thus thinking Vardhamana set off to the Town of Madhura to search for a good market for the goods, he sourced at his place. For this he chose an auspicious day.



అంద మైన విధము యలంక రించెను
యెద్దు బండి యొకటి  యానమునకు
బలియు వృషభ జంట బండికి గట్టెను
పయన మయ్యె వణిజ పుంగవుండు!  7



తాత్పర్యము



తన ప్రయాణమునకు సరిపడ యొక బండిని బాగుగ యలంకరించి దానికి రెండు బలిష్టమైన యెద్దుల జంటను కట్టి , వర్ధమానుడు పయనమయ్యెను.



English: 



Suitably decorating a cart needed for his journey and getting two very sturdy bullocks ready to push the cart, Vardhamana set off on his journey for trade.





యమున దరిని యొక్క యరణ్య మందున

పయన మెంతొ తనకు భార మవగ
యలసి వృషభ మొకటి యచటనె కూలగ
వృషభ మటులె వదలి విపణి కదిలె!  8



తాత్పర్యము



ఈ విధముగా ప్రయాణము చేస్తూ ఆ వర్తకుడు యమునా నది సమీపాన కల యొక యడవి గుండా పోవు సమయమున, ప్రయాణ భారము తట్టుకో లేక ఒక వృషభము యచ్చటనే కూల బడెను. ఆ వర్తకుడు కూడా ఆ యెద్దును అచటనే వదిలి తాను ముందుకు పయనమయ్యెను. 



English: Thus traveling the merchant reached a forest on the banks of River Yamuna, when one of the bullocks collapsed sick of travel fatigue. The merchant moved thither without personally caring for the sick animal.



సొమ్మసిలిన వృషభు సంజీవకుని గావ
సేవకులను విడిచి చనియె వణిజ
వారు పోయి తెలిపి వణిజునకు యిటుల
యెద్దు ప్రాణ మకట యెగిరి పోయె! 9



తాత్పర్యము



సొమ్మసిలి పడి పోయిన ఆ ఎద్దు సంజీవకునికి పరిచర్యలు చేయ కొంత మంది సేవకులను వదలి, వర్ధమానుడు ముందుకు సాగి పోయెను. కాని కొన్ని దినములకె యా సేవకులు పరుగిడి పోయి సంజీవకుడు మరణించెనని వర్తకునకు తెలిపిరి. 



English: The merchant left behind a few of his servants in the forest to look after the health of Sanjeevaka, the bull that fell sick. But in a few days the servants left the bullock there to inform the merchant that he died. 



బ్రతికి యుండె యెద్దు బలము పుంజుకొనెను
తినుచు లేత గరిక తిరుగ సాగె
దవము చెట్టు పుట్ట దనదె యయినటుల
తనివి తీర తిరిగె తొడుకు కాన! 10



తాత్పర్యము



కాని సంజీవకుడు చని పోలేదు. కొన్ని దినములకు కోలుకొని, బలము పుంజుకొని ఆ అడవి లోనీ గడ్డి, గాదము తినుచు ఆ అడవి యంతా తనదైనటుల, అచ్చటి చెట్టు, పుట్ట తనవే యైనటుల అడవి యంతా కలియ తిరుగ సాగెను. ఎచ్చటైనా విశ్రమించు ప్రదేశము కొరకు వెదకు చుండెను. 



English: The sick bulloc did not die. Instead, it recovered, gained in strength by eating the grass in the forest. It startedroaming in the forest in search of a resting place, as if the whole forest were his own and the trees in the forest were his own. 



కాన యందు యుండు కేసరి యొక్కండు
నదము తటికి బోగ నీరు తాగ
మృగము లన్ని రాగ మృగరాజు తోడుగ
శబ్ద మొకటి వినెను శ్రవణ మదర! 11



తాత్పర్యము



అదే అడవిలో నివాసముండే మృగరాజు ఒక దినమున మృగము లన్ని తోడు రాగా నీరు త్రావ నెంచి యొక సరసు యొద్దకు పోయెను. అప్పుడు చెవులు చిల్లులు పడునా యనునటుల యొక గంభీరమమైన శబ్దమును మృగరాజు వినెను. 



English:



The King of the forest lion, accompanied by other animals, went to a lake to drink water. At that time he heard a ferocious noise that almost broke his ear drums.



మంత్రి కొమరు లిటుల మనమున దలచిరి
తంత్ర మందు దిట్ట దమన కుండు
యతని కలిసి సాగు కరటక మను నక్క
పదవి కొరకు మరల పాకు లాడె! 12



తాత్పర్యము



పోయిన పదవి కొరకు మరల పాకులాడుచున్న కరటక, దమనకు లనే ఇద్దరు మంత్రి కుమారులు యచటనే దరిదాపుల నుండిరి. దమనకుడు కుతంత్రమందు  దిట్ట. కరటకుడు యతని యడుగు జాడలలో నడిచే మిత్రుడు. 



English: 



The sons of two ministers under the Lion King, who were trying all means to regain their lost positions in the kingdom were roaming nearby the lake. Damanaka was known for his trickery and Karataka was his follower and friend.

దమన కుండు బలికె కరటకుతొ యిటుల
యేమి యాయె యెరుగ మిటుల రాజు
నెమ్మి యుండు వాడు నిర్వీరు డాయెను
సేమ మెరుగు వంక చేరికగుదు!  13



తాత్పర్యము



తమ రాజు శబ్దం విని వెను తిరిగి పోవుట చూసిన దమనకుడు, కరటకుని చూసి ఇట్లు పలికెను. "మన రాజు కేమి యాయెనో ఎరుగము. ఎంతో ధైర్యవంతుడైన రాజు నేడు భయముతో వెను దిరిగి పోయెను. కారణము తెలిసుకొన వంకతో రాజుకు మరల చేరువవుదును" 



English:



Observing the Lion King backing down from drinking water with the fear of the unknown sound, Damanaka the trickster jackal said thus to Karataka. " We don't know what happened to our king. Usually very cool and courageous, today he went back without drinking water. I will try to earn his patronage again on the pretext of knowing the reason."



కొలువు లోన లేము యేల మనకు చింత
పిలువ కుండ పోవ పోవు పరువు
చీలికందు దూర్చి చేయి విరిగినట్టి
మల్లు గాధ చెబుదు యాలకించు! 14



తాత్పర్యము



అనగా దమనకుడు ఇటుల బలికెను. "రాజు కొలువు లోన లేని మనకు చింత ఏల? పిలవని పేరంటానికి పోయిన మన పరువు పోవును. చీలికలో  దూర్చి చేయి విరగ గొట్టుకున్న కోతి కధను చెప్పెద వినుము"  



English:



Hearing Damanaka, Karataka spoke thus. "  We are no more patronized by the King. Why should we worry? approaching the King without being invited, we lose our honor. I will tell you thee story of a monkey that broke its hand by inserting it in a wooden log split into two. Please hear."



కరట కుండు చెప్పె కోతి కధ నిటుల
వణిజు డొకడు తన వనము నడుమ
గుడిని యొకటి తాను కట్టనా రంభించి
శీఘ్ర గతిని పనులు సేయ గాను!  15



తాత్పర్యము



కరటకుడు కోతి కధను ఈ విధముగ చెప్ప దొడగెను. "శ్రేష్టి యొకడు తన వనము నడుమ గుడి నొకటి కట్ట నెంచి శీఘ్రముగా పనులు చేయించ నారంభించెను."



English: Karataka started telling the story of the monkey thus. " One merchant, with the Divine objective of constructing a temple in the midst of his garden, ordered the workers to complete the work as fast as possible"



కట్టు కూలి జనుల కాష్ట తషుల బిల్చె
వారు రోజు కొక్క మారు విడిచి
పనులు తినగ తిండి పట్టణ ముకు బోవ
కోతి మూక చేరి క్రీడ లాడె!  16



తాత్పర్యము



గుడిని కట్టు కూలి జనులను, చెక్క పానులను చేయ వడ్రంగి వారిని పురమాయించెను.  వారు ప్రతి రోజూ ఒక సమయమందు పనులు విడిచి భోజనము చేయు నిమిత్తము పట్టణమునకు బోవుచుండిరి. ఆ సమయమందు మర్కటముల మూక యొకటి అచ్చట చేరి ఆడుకొనుచుండెను.



English: The merchant ordered construction workers and carpenters for the work. The workers used to leave the work once daily to take food in the nearby town. During that time a group of monkeys used to collect there and play.



చూసె కోతి యొకటి చీలిన దుంగను
చీలి కందు యొక్క చిన్న బెరడు
ఉత్సు కతను మించి యుప్పలి లేదుగ
బెరడు పీక దొడగె మర్కటమ్ము!  17



తాత్పర్యము



ఆ మూక యందలి యొక కోతి, అక్కడ వడ్రంగి వారు వదిలి వేసిన ఒక చీలిన దుంగను ఆ చీలికలో వారు యుంచిన చిన్న బెరడును చూసి ఉత్సాహమును యాపుకొన లేక ఆ బెరడును యూడ బెరుక ప్రయత్నించ సాగెను. 



English: 



One monkey in the group saw a large wooden log split into two by the workers and also small wooden piece kept by them in between so that the split pieces do not again come nearer to each other. Out of over-enthusiasm to do something, the monkey sat on the log and started pulling the small wooden piece kept between the split wooden log.





బెరడు యూడు వరకు పట్టుబట్టెను కోతి

చీలికందు కాలు చిక్కి చచ్చె
తలను దూర్చ నేల తగని విషయముల
కోతి వలెనె మనకు కీడు జరుగు!  18



తాత్పర్యము



ఆ బెరడు ఊడి వచ్చే వరకు కోతి తన ప్రయత్నాన్ని ఆప లేదు. ఆ బేరడు ఊడగానే ఆ రెండు చీలికల మధ్య కోతి కాలు చిక్కుకొని మరణించింది. మనకు అనవసరమైన విషయములలో తల దూర్చిన యెడల ఆ కోతి వలెనె మనకు కూడ కీడు జరుగును.



English:



The monkey did not leave his efforts until the small piece came out Once it came out the two pieces of the log came together and leg of the monkey was caught in between and he died on the spot. If we poke our nose into matters we are not concerned, danger will await us. 



దమనకుండు విని తిమ్మని చేష్టలు 
కడుపు నించు టొకటె కాదు ఫలము 
అభిష లించ వలయు యాశ్రయమ్ము నృపుని
యంచు పెద్ద లనిరి యనుచు బలికె! 19



తాత్పర్యము



కోతి చేష్టల కధను వినిన దమనకుడు ఇటుల బలికెను. "రాజు నాశ్రయించుటకు కారణము కేవలము కడుపు నించుక్నుటొకటే ఫలితము కారాదని పెద్దలు చెప్పిరి.



English:



Hearing the story of the pranks of the monkey, Damanaka spoke thus. " The purpose of serving the King should not be to fill our stomach only, so said elders." 



హితుల కాచు కొనుట శత్రుల దునుమట 
కొరకు రాజు చెంత కేగ వలయు
యనుచు శాస్త్ర వచన మారీతి ఙ్ఞానులు 
సూత్ర పరిచి రెపుడొ శ్రద్ధ వినుము! 20



తాత్పర్యము



మన హితులను కాపాడుకొనుటకు, మన శత్రువులను సమ్హరించుటకు, రాజు నాశ్రయించ వచ్చునని శాస్త్ర కారులు ఎప్పుడో సూత్ర పరచిరి.



English: 



To protect our well-wishers and to eliminate our enemies we can approach the King. This was taught to us by our Sastras long back.



నూరు విధము లుండు నింపుకొనగ బొట్ట 
కడకు లెక్క కొచ్చు కలిమి యెలమి 
ఙ్ఞాన తృష్ణ విద్య జీవికి యనయము (మిక్కిలి)
బతుక వలయు జీవి  పికము వోలె! 21

తాత్పర్యము





ఫేలి మెతుకు తినుచు బతుకును బలిభుక్కు

వాయసమ్ము వోలె వలయె బతుక
మనము ఇపుడు లేము మంత్రి పదవు లందు 
కొందలమున యనియె కరటకుండు! 22



తాత్పర్యము

ఈ మాటలు విని నొచ్చుకొని కరటకుడు  ఇటుల బలికెను.

పొట్ట నింపుకోవడానికి నూరు మార్గాలుంటాయి. చివరకు లెక్కలోకొచ్చేది మన దగ్గరున్న సొమ్ము, మన సుఖమే. మనిషికి ఙ్ఞాన తృష్ణ మిక్కిలి ఎక్కుడు. బ్రతికితే నెమలి వలె బ్రతుక వలె. ఎంగిలి మెతుకులు తిని బ్రతికే వాయసము మాదిరి బ్రతుక వలయునా? అయినా అటుల బ్రతుకుట కయినా మనము మంత్రి పదవులందు లేము కదా? 

English: 

To feed one's stomach there are hundred ways. But, in the ultimate analysis what is seen is our wealth and our happiness. Man is after earning more knowledge. If we live, we should live like a peacock. Should we live like the crow that lives on left overs? Even to live the life of a crow, we are not in the post of minister. 


                                             ###############################

SATYAMEVA JAYATHE